Zespół guillaina-barrégo a covid

Co to jest zespół Guillaina – Barrego?

Zespołu Guillaina – Barrego jest to ostre zapalne uszkodzenie wielu nerwów (polineuropatia), następującym często po ciężkiej wirusowej lub bakteryjnej infekcji. Informacje dotyczące pacjentów chorujących na zespół Guillaina – Barrego w skojarzeniu z zachorowaniem na infekcję wywołaną wirusem SARS-CoV- 2 są rzadkie tym niemniej zdarzają się. Aby dobrze zrozumieć tą dziwnie brzmiącą chorobę, opisze przypadek pacjenta który zachorował na zespół GBS po infekcji COVID. Jak już wspomniałem, chorobę tą może wywołać każda inna infekcja.

Zespół Guillaina – Barrego a covid.

Opisze przypadek 64-letniego pacjenta z zespołem Guillaina – Barrego, który miał pozytywny wynik testu PCR na koronawirusa trzy tygodnie przed pojawieniem się początkowych objawów neurologicznych. Pacjent nie skarżył się na poprzedzającą infekcję gorączkę lub objawy ze strony układu oddechowego i pokarmowego. Miał jednak przemijającą utratę smaku i węchu, które pojawiły się 2 tygodnie przed wystąpieniem objawów zespołu Guillaina – Barrego. W dniu przyjęcia do Oddziału Neurologicznego, pacjent miał następujące objawy, które rozwijały się już od 10 dni: narastające osłabienie siły mięśni wraz z utratą czucia i mrowieniem wszystkich kończyn zaczynające się od stóp i rąk. W badaniu nerwów (badanie przewodnictwa nerwowego i EMG) stwierdzono polineuropatie demielinizacyjną (uszkodzenie osłonki nerwu), co jest najbardziej typowe dla zespołu Guillaina – Barrego. Z kolei w badaniu płynu mózgowo-rdzeniowego: rozszczepienie białkowo-komórkowe czyli zwiększony poziom białka (140 g/L) oraz prawidłową liczbą komórek co wskazuje na obecność przeciwciał w płynie mózgowo-rdzeniowym. Ogólne badanie lekarskie było bez odchyleń od normy, pacjent nie miał gorączki, a nowy test PCR w kierunku koronawirusa z jamy ustnej i gardła okazał się być negatywny. Standardowe badania laboratoryjne (pełna morfologia krwi, CRP, stężenie glukozy w surowicy, kreatyny, poziom sodu i potasu, TSH, kinazy kreatynowej i badanie moczu) oraz specjalne badania krwi (serologia Campylobacter jejuni i  Borrelia burgdorferi, HbA1c, ANA, anty-DNA, c-c ANCA, p‐ANCA, HIV, poziom witaminy B12 w surowicy i elektroforeza białka w surowicy) również mieściły się w normalnym zakresie. MRI kręgosłupa szyjnego i badanie rentgenowskie klatki piersiowej nie wykazały patologicznych wyników. Dwa dni po przyjęciu pacjent podawał pogorszenie niedowładu i skarżył się dodatkowo na trudności z połykaniem. Natomiast, w kolejnych dniach objawy neurologiczne zaczęły znacząco się poprawiać po włączeniu w leczeniu immunoglobulin (we wlewie dożylnym w dawce 0,4g/kg/dobę podawanej w ciągu 5 dni). Po zakończeniu terapii immunoglobulinami, nastąpił prawie całkowity powrót do zdrowia, co jest na szczęście typowe dla tej choroby.

W zespole  Guillaina – Barrego dochodzi do uszkodzeni mieliny (na rysunku uszkodznie zazanczone przerywaną linią).

W opisanym przypadku ciekawe jest że pacjent łagodnie chorował na COVID-19. To pokazuje, że koronawirus potrafi spowodować wystąpienie zespołu GBS nawet przy łagodnym przebiegu. Jednakże, jest prawdopodobne, że istnieje związek między nasileniem infekcji SARS-CoV-2 a dalszymi konsekwencjami neurologicznymi. Zakażenie SARS‐CoV‐2 powoduje głównie gorączkę i ciężką niewydolność oddechową, ale zgłaszano również inne objawy pochodzące z innych narządów (serca, nerek i układu pokarmowego) oraz powikłania neurologiczne. Jest to spowodowane faktem że SARS‐CoV‐2 jest w stanie wywołać nadmierną reakcję immunologiczną ze zwiększonym poziomem cytokin, takich jak Interleukina‐6 (IL‐6), które są wytwarzane przez aktywowane leukocyty i stymulują kaskadę zapalną prowadzącą do rozległego uszkodzenia tkanek. IL‐6 odgrywa ważną rolę w dysfunkcjach wielonarządowych, często śmiertelnych u pacjentów z COVID‐19. Według literatury możliwym jest, że u pacjentów z ciężkimi objawami COVID‐19 i szybkim pogorszeniem stanu klinicznego istnieje większe ryzyko wystąpienia poważnych zdarzeń neurologicznych.

Zespół Guillaina – Barrego rokowanie?

Pozornie poważniejsze objawy ze strony układu oddechowego w ostrej fazie COVID‐19 są związane z cięższą postacią GBS, co jest wynikiem intensywności patologicznej odpowiedzi immunologicznej. Z drugiej strony, poprzedzająca niewydolność oddechowa i powstałe zmiany w płucach sprawiają że dodatkowe zachorowanie na zespół Guilliana – Barrego jest szczególnie trudne dla chorego. Zespół Guilaina – Barrego na szczęście w porę (jak najwcześniej!) rozpoznany daje możliwość całkowitego wyleczenia. Co więcej zespół GBS jest chorobą jednofazową to znaczy że można na tą chorobę zachorować tylko raz w życiu i po zakończeniu leczenia więcej się nie powtórzy.

Bibliografia

Créange A. Guillain-Barré syndrome: 100 years on. Rev Neurol (Paris). 2016 Dec;172(12):770-774. doi: 10.1016/j.neurol.2016.10.011. Epub 2016 Nov 17. PMID: 27866731.

Dr n. med. Sebastian Szklener

Lekarz specjalista neurolog. Od wielu lat specjalizujący się w diagnozowaniu i leczeniu schorzeń obwodowego układu nerwowego. Prowadzę leczenie szpitalne, ambulatoryjne oraz działalność naukową.