Blog

Strona główna - Pierwsze objawy Parkinsona. Co wskazuje na rozwój choroby?

Pierwsze objawy choroby Parkinsona są zwykle subtelne i łatwo je pomylić z normalnym starzeniem się. Najbardziej charakterystyczny wczesny sygnał to drżenie spoczynkowe jednej ręki, ale równie często pojawiają się dużo wcześniej: utrata węchu, zaparcia, cichszy głos, mikrografia (coraz mniejsze pismo) czy zaburzenia snu z gwałtownymi ruchami ciała. Te tzw. objawy prodromalne mogą wyprzedzać klasyczne objawy ruchowe nawet o kilka–kilkanaście lat.

W skrócie: im wcześniej rozpozna się chorobę Parkinsona, tym skuteczniej można spowolnić jej postęp. Jeśli u siebie lub bliskiej osoby zauważasz kilka z opisanych niżej objawów jednocześnie, warto umówić się na konsultację neurologiczną.

Pierwsze objawy ruchowe choroby Parkinsona

To one najczęściej skłaniają pacjentów do wizyty u neurologa, choć rzadko są pierwszym objawem choroby w ogóle.

Drżenie spoczynkowe — najczęściej zaczyna się w jednej ręce lub palcach, przypomina „liczenie pieniędzy” lub „kręcenie pigułek”. Nasila się w spoczynku, zmniejsza podczas ruchu i znika w czasie snu.

Spowolnienie ruchowe (bradykinezja) — wolniejsze wykonywanie codziennych czynności: zapinanie guzików, mycie zębów, wstawanie z krzesła. Otoczenie często zauważa to szybciej niż sam pacjent.

Sztywność mięśniowa — uczucie „zesztywnienia” kończyn lub karku, ograniczona amplituda ruchów w stawach, niezwiązana z wcześniejszym urazem.

Zaburzenia postawy i chodu — pochylona sylwetka, drobne, szurające kroki, zmniejszone balansowanie ramionami przy chodzeniu.

Wczesne objawy pozaruchowe — sygnały sprzed lat

Coraz więcej badań pokazuje, że choroba Parkinsona zaczyna się w mózgu i układzie nerwowym na długo przed pojawieniem się drżenia czy sztywności. Do najważniejszych wczesnych sygnałów należą:

  • Utrata lub osłabienie węchu (hiposmia) — dotyczy nawet 90% chorych, często pojawia się kilka lat przed rozpoznaniem.
  • Zaburzenia snu REM — gwałtowne ruchy, krzyk lub „aktywne odgrywanie snów” podczas fazy REM, czasem prowadzące do upadków z łóżka.
  • Przewlekłe zaparcia — spowolniona perystaltyka jelit niezwiązana z dietą.
  • Zmiana pisma (mikrografia) — litery stają się coraz mniejsze i bardziej ściśnięte w miarę pisania.
  • Cichszy, monotonny głos oraz zmniejszona mimika twarzy (tzw. twarz maskowata) — więcej o tym objawie przeczytasz tutaj.
  • Obniżenie nastroju, lęk, przewlekłe zmęczenie.

Kiedy pierwsze objawy powinny skłonić do wizyty u neurologa?

Pojedynczy objaw — np. drżenie ręki po wysiłku czy chwilowe zaparcia — zwykle nie oznacza choroby Parkinsona. Warto się jednak zgłosić do neurologa, gdy kilka opisanych wyżej objawów pojawia się razem, narasta stopniowo przez tygodnie lub miesiące i zaczyna wpływać na codzienne funkcjonowanie. Diagnoza opiera się przede wszystkim na badaniu neurologicznym; w niektórych przypadkach pomocne bywają badania elektrofizjologiczne oceniające układ nerwowo-mięśniowy, wykonywane w naszej pracowni EMG.

Zauważasz u siebie pierwsze objawy Parkinsona? Umów się na konsultację neurologiczną w Lublinie.

Umów wizytę

Najczęściej zadawane pytania

Czy drżenie ręki zawsze oznacza chorobę Parkinsona?

Nie. Drżenie może mieć wiele innych przyczyn, np. drżenie samoistne, nadczynność tarczycy, działanie niektórych leków czy stres. O chorobie Parkinsona świadczy przede wszystkim drżenie spoczynkowe współistniejące z innymi objawami, takimi jak spowolnienie ruchowe czy sztywność.

Ile lat przed diagnozą mogą pojawić się pierwsze objawy?

Objawy pozaruchowe, takie jak utrata węchu, zaparcia czy zaburzenia snu REM, mogą wyprzedzać klasyczne objawy ruchowe nawet o 10–15 lat. To jeden z powodów, dla których choroba bywa rozpoznawana dopiero po latach jej rozwoju.

Czy choroba Parkinsona jest dziedziczna?

W większości przypadków nie. Tylko u ok. 10–15% chorych występuje wyraźny wywiad rodzinny. Więcej na ten temat piszemy w artykule Czy Parkinson jest dziedziczny?

Czy wczesne rozpoznanie choroby Parkinsona pozwala ją wyleczyć?

Obecnie nie ma leku, który całkowicie wyleczyłby chorobę Parkinsona, ale wczesne rozpoznanie i wdrożenie leczenia pozwala znacząco spowolnić postęp objawów i dłużej utrzymać sprawność. Więcej o możliwościach terapii w artykule Parkinson — co to jest, przyczyny, leczenie.

Przeczytaj także

Autor: dr n. med. Sebastian Szklener

Specjalista neurolog, zajmuje się m.in. diagnostyką i leczeniem choroby Parkinsona — od wczesnego rozpoznania po optymalizację terapii. Przyjmuje w Centrum Medycznym Hope Clinic w Lublinie.