Zwyrodnienie kolana – objawy, stopnie, ICD-10 i leczenie
Choroba zwyrodnieniowa stawu kolanowego (gonartroza) to stopniowe zużywanie chrząstki stawowej. Typowe objawy to ból przy chodzeniu i schodzeniu ze schodów, sztywność poranna trwająca kilkanaście minut, trzeszczenia i okresowe obrzęki. W klasyfikacji ICD-10 gonartroza ma kod M17. Leczenie zaczyna się od redukcji masy ciała i ćwiczeń, a przy braku efektu obejmuje iniekcje dostawowe; operację rozważa się przy zaawansowanych zmianach.
Objawy zwyrodnienia kolana
- Ból mechaniczny — nasila się przy obciążeniu, ustępuje w spoczynku. Najbardziej dokucza przy schodzeniu ze schodów i wstawaniu z niskiego siedziska.
- Sztywność poranna — trwa zwykle do 30 minut. Dłuższa sugeruje zapalenie stawu, nie zwyrodnienie.
- Trzeszczenia i przeskakiwanie podczas zginania.
- Okresowy obrzęk, często po większym wysiłku.
- Ograniczenie zakresu ruchu — najpierw pełnego zgięcia, później wyprostu.
- Zniekształcenie osi kończyny (kolana szpotawe lub koślawe) w zaawansowanych stadiach.
Stopnie zaawansowania (skala Kellgrena-Lawrence'a)
| Stopień | Obraz RTG | Typowe leczenie |
|---|---|---|
| I | Wątpliwe zwężenie szpary, drobne osteofity | Ćwiczenia, redukcja masy ciała, ewentualnie kwas hialuronowy |
| II | Wyraźne osteofity, niewielkie zwężenie szpary | Rehabilitacja + kwas hialuronowy lub PRP |
| III | Umiarkowane zwężenie, stwardnienie podchrzęstne | PRP, Monoshot, intensywna rehabilitacja |
| IV | Zniesienie szpary stawowej, deformacja | Rozważenie endoprotezoplastyki; iniekcje działają krótko |
Kod ICD-10
Gonartroza mieści się w kategorii M17: M17.0 — pierwotna obustronna, M17.1 — pierwotna jednostronna lub nieokreślona, M17.2 — pourazowa obustronna, M17.3 — pourazowa jednostronna, M17.4 — inne wtórne obustronne, M17.5 — inne wtórne jednostronne, M17.9 — nieokreślona. Kod pojawia się na skierowaniach, w dokumentacji i przy orzecznictwie.
Diagnostyka
- Badanie kliniczne — zakres ruchu, oś kończyny, testy łąkotkowe i więzadłowe, ocena chodu.
- RTG w obciążeniu — podstawa oceny stopnia zaawansowania. Zdjęcie na leżąco zaniża zwężenie szpary.
- USG — ocena wysięku, torbieli Bakera, przyczepów ścięgnistych; służy też do prowadzenia igły podczas iniekcji.
- MR — gdy podejrzewamy uszkodzenie łąkotki lub więzadeł.
Leczenie krok po kroku
- Redukcja masy ciała i ćwiczenia. Każdy kilogram mniej to kilka kilogramów mniej obciążenia stawu przy chodzeniu. Wzmacnianie mięśnia czworogłowego ma udowodnione działanie przeciwbólowe.
- Leczenie farmakologiczne. Paracetamol i NLPZ doraźnie, w najkrótszym skutecznym okresie. Nie są rozwiązaniem przewlekłym.
- Fizjoterapia. Terapia manualna, ćwiczenia w odciążeniu, korekta wzorca chodu, ewentualnie fala uderzeniowa przy współistniejących entezopatiach.
- Iniekcje dostawowe. Kwas hialuronowy przy I–II stopniu, osocze PRP przy II–III, preparaty łączone przy zmianach zaawansowanych.
- Leczenie operacyjne. Osteotomia korekcyjna u młodszych pacjentów z zaburzoną osią, endoprotezoplastyka przy IV stopniu.
Szczegóły postępowania zachowawczego opisaliśmy w artykule zwyrodnienie kolana bez operacji. O wyborze preparatu: porównanie iniekcji dostawowych.
Konsultacja ortopedyczna — Lublin
Ocena RTG lub USG, ustalenie stopnia zaawansowania i planu leczenia. Konsultacja 300 zł, iniekcje od 700 zł.
Zobacz ofertę Hope Clinic →Rejestracja: 788 931 883 · ul. Nałęczowska 67/U2, Lublin
Najczęstsze pytania
Jakie są pierwsze objawy zwyrodnienia kolana?
Ból przy schodzeniu ze schodów i wstawaniu z niskiego siedziska, krótka sztywność poranna oraz trzeszczenia przy zginaniu.
Jaki jest kod ICD-10 dla zwyrodnienia kolana?
M17, z rozszerzeniami zależnie od tego, czy zmiany są pierwotne czy pourazowe i czy dotyczą jednego, czy obu kolan.
Czy zwyrodnienie kolana można wyleczyć?
Nie da się cofnąć zmian w chrząstce, ale można skutecznie kontrolować ból, poprawić funkcję i spowolnić postęp choroby.
Czy przy zwyrodnieniu kolan można jeździć na rowerze?
Tak, jazda na rowerze jest jedną z zalecanych form aktywności — obciążenie stawu jest niewielkie. Warto ustawić wysokie siodełko i jeździć na lekkim biegu.