Zapalenie kaletki i przyczepu ścięgna Achillesa

Zapalenie kaletki i zapalenie przyczepu to dwa różne problemy w okolicy pięty, często mylone ze zwykłym bólem ścięgna Achillesa. Kaletka to niewielki woreczek maziowy chroniący ścięgno przed tarciem, a przyczep to miejsce, gdzie ścięgno łączy się z kością piętową — oba mogą ulec stanowi zapalnemu niezależnie od samego ścięgna.

Zapalenie kaletki — czym jest

Kaletka maziowa (łac. bursa) to niewielki, wypełniony płynem woreczek, który zmniejsza tarcie między ścięgnem Achillesa a kością piętową lub skórą. Przy przeciążeniu, uciskowym obuwiu lub powtarzalnym tarciu może dojść do jej stanu zapalnego.

Objawy zapalenia kaletki

  • Ból z tyłu pięty, często zlokalizowany bardziej powierzchownie niż przy zapaleniu samego ścięgna
  • Obrzęk, czasem widoczny jako wyraźne, miękkie wybrzuszenie
  • Tkliwość przy nacisku obuwia — nasilenie bólu przy noszeniu ciasnych butów
  • Zaczerwienienie skóry w okolicy pięty

Zapalenie przyczepu — czym jest

Zapalenie przyczepu (entezopatia) dotyczy miejsca, w którym ścięgno Achillesa łączy się bezpośrednio z kością piętową. To częsty problem u osób aktywnych fizycznie, ale też przy zmianach zwyrodnieniowych związanych z wiekiem.

Objawy zapalenia przyczepu

  • Ból zlokalizowany dokładnie w miejscu przyczepu ścięgna do kości — zwykle najniższy punkt ścięgna, przy samej pięcie
  • Ból nasilający się przy pierwszych krokach rano
  • Możliwe pogrubienie lub stwardnienie w miejscu przyczepu
  • Czasem współistniejąca ostroga piętowa tylna (narośl kostna w miejscu przyczepu)

Różnice i podobieństwa

Zapalenie kaletkiZapalenie przyczepu
Lokalizacja bóluTył pięty, bardziej powierzchniowoDokładnie w miejscu połączenia ścięgna z kością
Typowa przyczynaTarcie, ucisk obuwiaPrzeciążenie, zmiany zwyrodnieniowe
Charakterystyczny objawWidoczny obrzęk/wybrzuszenieBól poranny przy pierwszych krokach

Mogą występować razem: zapalenie kaletki i przyczepu często współistnieją, ponieważ znajdują się blisko siebie anatomicznie, a przewlekłe przeciążenie jednej struktury sprzyja podrażnieniu drugiej.

Leczenie

W obu przypadkach podstawą leczenia jest zmniejszenie tarcia i przeciążenia okolicy pięty:

  • Zmiana obuwia — buty bez sztywnego, uciskowego zapiętka, z dobrą amortyzacją
  • Podpiętka lub wkładka — delikatne uniesienie pięty zmniejsza napięcie ścięgna w miejscu przyczepu
  • Chłodzenie i odpoczynek w ostrej fazie bólu
  • Stopniowy powrót do aktywności po ustąpieniu ostrych objawów
  • Fizjoterapia — ćwiczenia rozciągające łydkę i wzmacniające, dobrane indywidualnie

Kiedy do lekarza

Jeśli ból utrzymuje się mimo zmiany obuwia i odpoczynku przez kilka tygodni, lub obrzęk/zaczerwienienie znacząco się nasila, warto skonsultować się z ortopedą. Lekarz może zlecić USG lub RTG, żeby ocenić dokładną przyczynę i wykluczyć inne problemy (np. ostrogę piętową tylną).

Ból w okolicy pięty nie ustępuje?

Umów konsultację ortopedyczną — lekarz oceni przyczynę i zaproponuje odpowiednie leczenie.

Najczęstsze pytania

Czy zapalenie kaletki i przyczepu to to samo co zapalenie ścięgna Achillesa?

Nie — to inne struktury anatomiczne w tej samej okolicy. Zapalenie samego ścięgna dotyczy jego środkowej części, podczas gdy kaletka i przyczep znajdują się bliżej pięty. Więcej o ogólnym bólu ścięgna Achillesa: ścięgno Achillesa — objawy, przyczyny i leczenie.

Jaka jest różnica między zapaleniem kaletki a ostrogą piętową?

Ostroga piętowa to narośl kostna, podczas gdy zapalenie kaletki to stan zapalny tkanki miękkiej. Mogą występować niezależnie lub razem — dokładną przyczynę bólu najlepiej potwierdzić badaniem obrazowym.

Czy zmiana butów naprawdę pomaga?

Tak — ponieważ oba problemy są często wywoływane lub nasilane przez ucisk i tarcie obuwia, zmiana na buty z miękkim, elastycznym zapiętkiem bywa jednym z najskuteczniejszych, najprostszych kroków w leczeniu.

Autor: dr Piotr Rusin, specjalista ortopedii i traumatologii, Hope Clinic Lublin