Migrena z aurą — co to jest, objawy i ile trwa aura

Co to jest aura migrenowa?

Aura to faza napadu migreny wyprzedzająca ból głowy. Jej podłożem jest zjawisko zwane rozprzestrzeniającą się depresją korową — fala pobudzenia, a następnie zahamowania aktywności neuronów, która przesuwa się przez korę mózgu z prędkością około 3 mm na minutę. Najczęściej zaczyna się w korze wzrokowej w płacie potylicznym — stąd dominacja objawów wzrokowych.

To powolne przesuwanie się fali tłumaczy najbardziej charakterystyczną cechę aury: objawy wędrują. Zygzak zaczyna się w centrum pola widzenia i stopniowo rozszerza ku obwodowi, a mrowienie przesuwa się z palców na przedramię, potem na kącik ust. Ta stopniowa progresja w ciągu kilkunastu minut jest ważną wskazówką przy odróżnianiu aury od udaru, w którym objawy pojawiają się nagle i od razu w pełnym nasileniu.

Ile trwa aura migrenowa?

Zgodnie z kryteriami międzynarodowej klasyfikacji bólów głowy pojedynczy objaw aury trwa od 5 do 60 minut. Po nim zwykle — choć nie zawsze — pojawia się ból głowy, najczęściej w ciągu godziny.

9 typowych objawów aury wzrokowej

Aura wzrokowa to zdecydowanie najczęstsza postać — występuje u ponad 90% osób doświadczających aury. Objawy dzielą się na pozytywne (coś widzisz dodatkowo) i negatywne (coś znika z pola widzenia):

1. migoczące zygzaki przypominające mury forteczne, powoli rozszerzające się na boki,
2. jasny, mieniący się łuk lub półksiężyc na skraju pola widzenia,
3. błyski i punkty świetlne,
4. mroczek — ciemna lub pusta plama, w której nic nie widać,
5. zamazane, nieostre widzenie w jednej części pola,
6. ubytek połowy pola widzenia w obu oczach,
7. wrażenie patrzenia przez falującą wodę lub rozgrzane powietrze,
8. zniekształcenie wielkości i kształtu przedmiotów,
9. przemijające pogorszenie ostrości widzenia.

Warto wiedzieć, że aura wzrokowa dotyczy zwykle obu oczu, choć pacjenci często odbierają ją jako problem jednego oka. Prosty test: zasłonięcie na chwilę jednego oka, a potem drugiego. Jeśli objaw utrzymuje się w obu przypadkach, pochodzi z kory mózgu, a nie z gałki ocznej.

Aura czuciowa, mowna i ruchowa

Aura bez bólu głowy — cicha migrena

U części pacjentów aura występuje samodzielnie, bez następującego po niej bólu głowy. Nazywa się to migreną acefaliczną albo cichą migreną. Zjawisko dotyczy częściej osób po 50. roku życia — nierzadko takich, które w młodości miały typowe napady z bólem, a z wiekiem ból ustąpił, zostawiając samą aurę.

Izolowana aura po 50. roku życia zawsze wymaga jednak wcześniejszego wykluczenia innych przyczyn przemijających objawów neurologicznych — rozpoznanie cichej migreny stawia się dopiero po takiej ocenie, nie przed nią.

Aura a ryzyko udaru — jak je rozróżnić

Sama aura nie uszkadza mózgu i ustępuje bez śladów. Trzeba jednak wiedzieć dwie rzeczy: aurę łatwo pomylić z przemijającym atakiem niedokrwiennym, a migrena z aurą wiąże się z niewielkim, ale realnym wzrostem ryzyka udaru niedokrwiennego w perspektywie lat.

Antykoncepcja i palenie przy migrenie z aurą

Nie oznacza to braku opcji antykoncepcyjnych. Metody zawierające wyłącznie progestagen oraz wkładki wewnątrzmaciczne pozostają dostępne. Jeśli stosujesz tabletki dwuskładnikowe i pojawiła się u Ciebie aura, skonsultuj to z lekarzem, zanim samodzielnie cokolwiek odstawisz.

Leczenie migreny z aurą

Częsta aura bywa też sygnałem, że warto przejrzeć modyfikowalne czynniki ryzyka naczyniowego: ciśnienie tętnicze, lipidogram, palenie.

Najczęściej zadawane pytania

dr n. med. Sebastian Szklener — specjalista neurolog, Centrum Medyczne Hope Clinic w Lublinie (ul. Nałęczowska 67/U2, tel. 788 931 883). Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji lekarskiej.