Czy tężyczka jest wyleczalna?

Tężyczka jest to stan nadreaktywności mózgu, nerwów i mięśni, który jest konsekwencją nieprawidłowego poziomu wapnia, magnezu i wodoru w płynach ustrojowych. Odpowiedź na pytanie czy tężyczka jest wyleczalna, nie jest taka prosta. Zastanawiasz się jak wygrać z tężczyką? Zależy to od przyczyn i schorzeń, które doprowadzają do zaburzeń elektrolitowych, a tym samym do napadu tężyczki. Stąd, aby wyleczyć tężyczkę, należy wyleczyć przyczynę, która doprowadza do zaburzeń elektrolitowych.  

Jakie są przyczyny tężyczki? 

Jest bardzo wiele przyczyn doprowadzających do zaburzeń elektrolitowych wywołujących tężyczkę. Przedstawię je w sposób usystematyzowany.  

Przyczyny leżące po stronie przewodu pokarmowego:

  • Celiakia, nietolerancja glutenu. W wyniku uszkodzenia kosmków jelitowych w przebiegu toksycznego działania glutenu u chorych na celiakie dochodzi do upośledzenia wchłaniania składników pokarmowych. Objawy celiaki są bardzo różne i dlatego choroba jest często nierozpoznawana.  Jeżeli dochodzi do upośledzenia wchłaniania wapnia lub magnezu to pojawiają się objawy tężyczki. Leczenie polega na zastosowaniu odpowiedniej diety. 
  • Zapalenie trzustki doprowadza do tężyczki, powodując obniżenie poziomu wapnia. Dzieje się tak dlatego, że podczas zapalenia trzustka uwalnia wolne kwasy tłuszczowe, które wiążą w reakcji chemicznej wapń.  
  • Nawracające wymioty. Podczas wymiotów tracimy wodór wraz z kwasem solnym. Powoduje to zasadowice w płynach ustrojowych. Doprowadza to do obniżenia poziomu wapnia, ponieważ wapń wiąże się z białkami i nie ma go w płynach ustrojowych.  
  • Przewlekła biegunka. W konsekwencji dochodzi do utraty elektrolitów przez organizm.  Leczenie polega na przyjmowaniu zwiększonej ilości elektrolitów, aby skompensować ich utratę z biegunką.  

Przyczyny hormonalne: 

  • Niedoczynność przytarczyc. Może być wynikiem nieprawidłowo przeprowadzonej operacji w tarczycy. Wtedy mamy związek przyczynowo skutkowy z operacją a początkiem objawów tężyczki. Może być też wynikiem zapalenia przytarczyc (autoimmunologiczne uszkodzenie przytarczyc). Parathormon wydzielany przez przytarczyce pełni podstawową role w kontroli poziomu wapnia we krwi. W tym przypadku bardzo ważna jest dieta bogata w wapń i uboga w fosforany. Jeżeli działania nie przynoszą efektów, eskaluje się leczenie (iniekcje z parathormonu, immunosupresja).  
  • Niedobór witaminy D. To ważny czynnik powodujący obniżenie poziomu wapnia. W naszej szerokości geograficznej niedobór witaminy D występuje dość często. Leczenie polega na suplementacji witaminy i zwiększeniu ekspozycji na światło słoneczne.  
  • Hiperaldosteronizm. To stan spowodowany nadmierną produkcją hormonu zwanego aldosteronem przez nadnercza. W tej chorobie organizm gromadzi wodę i sód, a traci potas i magnez. 

mężczyzna cierpiący na tężczykę

Przyczyny polekowe i toksyczne: 

  • Przewlekły alkoholizm. Alkohol powoduje ucieczkę magnezu przez nerki. Doprowadza to do obniżonego poziomu magnezu, który napędza oporność na parathormon, obniża poziom wapnia i potasu. Wyleczenie tężyczki tego rodzaju polega na suplementacji magnezu. Podanie wapnia nie przywraca równowagi elektrolitowej organizmu.  
  • Wiele leków może prowadzić do hipokalcemii, w tym: bisfosfoniany, cisplatyna, leki przeciwpadaczkowe, aminoglikozydy, diuretyki i inhibitory pompy protonowej. Hipokalcemia może rozwijać się zwłaszcza podczas terapii bisfosfonianami u osób nieprzyjmujących jednocześnie witaminy D.  

Przyczyny nerkowe: 

  • Zespół Glitemana. W tej dziedzicznej chorobie nerek dochodzi do utraty magnezu przez zmienione kanaliki nerkowe.  Leczenie polega na suplementacji magnezu i potasu. 
  • Zespół Barttera. Również dziedziczona wada kanalików nerkowych przez które uciekają elektrolity.  

Przyczyny psychologiczne:

  • Hiperwentylacja. Osoby, które mają słabą konstrukcję psychiczną i nadmiernie reagują na sytuacje stresową przyśpieszają i pogłębiają oddech. Takie nieświadome zachowanie doprowadza do zmniejszenia CO2 w organizmie, który działa jak bufor równowagi kwasowo-zasadowej. W wyniku utraty CO2 dochodzi do zasadowicy metabolicznej, a tym samym wapń wiąże się z białkami, uciekając w aktywnej postaci jonowej. W takich przypadkach wyleczenie tężyczki głównie zależy od psychoterapii ewentualnie wspomaganej lekami przeciwlękowymi.  

Podsumowanie 

Jak widać odpowiedz na pytanie czy tężyczka jest wyleczalna nie jest jednoznaczna. Każdy przypadek jest inny i wymaga indywidualnego podejścia. W leczeniu ważna jest spokojna szczegółowa diagnostyka tężyczki i leczenie przyczyny, która doprowadza do powstania tężyczki.  

Dr n. med. Sebastian Szklener

Lekarz specjalista neurolog. Od wielu lat specjalizujący się w diagnozowaniu i leczeniu schorzeń obwodowego układu nerwowego. Prowadzę leczenie szpitalne, ambulatoryjne oraz działalność naukową. Umów TELEPORADE