Botoks na bruksizm i żwacze — skuteczność, efekty i skutki uboczne
Toksyna botulinowa podana w mięśnie żwacze zmniejsza siłę zaciskania zębów, łagodzi ból mięśni twarzy i poranne bóle głowy. Efekt pojawia się po 1–2 tygodniach i utrzymuje 3–6 miesięcy. Botoks nie leczy przyczyny bruksizmu i nie zastępuje szyny relaksacyjnej, która chroni zęby. Najczęstsze skutki uboczne to przejściowe osłabienie żucia i, rzadziej, asymetria uśmiechu.
Jak botoks działa na bruksizm
Bruksizm to mimowolne zaciskanie lub zgrzytanie zębami, najczęściej w czasie snu. Główną pracę wykonują wtedy mięśnie żwacze i skroniowe. Toksyna botulinowa blokuje przekazywanie sygnału z nerwu do mięśnia, więc mięsień kurczy się słabiej. Pacjent nadal normalnie mówi i je, ale nocne zaciskanie jest mniej intensywne.
Badania pokazują, że toksyna zmniejsza ból mięśni i siłę zaciskania. Dowody na to, że zmniejsza liczbę epizodów bruksizmu, są słabsze. Dlatego traktuje się ją jako uzupełnienie leczenia, a nie jedyną metodę.
Dla kogo jest botoks na bruksizm
- ból i zmęczenie żwaczy, szczególnie rano,
- poranne bóle głowy w okolicy skroni,
- przerost żwaczy i „kwadratowa” żuchwa,
- brak poprawy mimo szyny relaksacyjnej i pracy nad stresem.
Przeciwwskazania są takie same jak przy innych zabiegach z toksyną: miastenia i inne choroby złącza nerwowo-mięśniowego, ciąża, karmienie piersią, infekcja w miejscu podania.
Przebieg zabiegu i efekty
| Etap | Co się dzieje |
|---|---|
| Kwalifikacja | Wywiad, badanie mięśni żucia, wykluczenie przeciwwskazań |
| Zabieg | Kilka wkłuć w każdy żwacz, czasem także w mięśnie skroniowe. Trwa około 10–15 minut |
| 1–2 tydzień | Słabnie zaciskanie i ból mięśni |
| 2–3 miesiąc | Może być widoczne wyszczuplenie dolnej części twarzy |
| 3–6 miesięcy | Efekt stopniowo wygasa, można rozważyć powtórzenie |
Botoks na bruksizm — skutki uboczne
- Ból i siniak w miejscu wkłucia — kilka dni.
- Osłabienie żucia — twarde pokarmy, np. suche mięso, mogą być męczące przez pierwsze tygodnie.
- Asymetria uśmiechu — gdy toksyna rozejdzie się na mięsień śmiechowy. Ustępuje samoistnie.
- Zapadnięcie policzka albo wybrzuszenie niedostrzykniętej części żwacza przy zaciskaniu — zwykle da się skorygować.
- Zmiany w kości żuchwy — wstępne badania sugerują, że wieloletnie osłabianie żwaczy może zmniejszać gęstość kości w miejscu ich przyczepu. To argument za rozsądnymi dawkami i odstępami.
O innych działaniach niepożądanych toksyny przeczytasz w artykule powikłania po botoksie.
Wyszczuplenie twarzy i broda brukowana
Przerost żwaczy poszerza dolną część twarzy. Po kilku zabiegach mięsień się zmniejsza i owal twarzy staje się węższy. U osób z bruksizmem to często efekt uboczny, który pacjenci traktują jako korzyść.
„Broda brukowana”, zwana też kamienistą, to nierówna, pomarszczona skóra brody. Powoduje ją nadmierna praca mięśnia bródkowego. To inne wskazanie niż bruksizm — toksynę podaje się wówczas w mięsień bródkowy, a nie w żwacze.
Dlaczego bruksizm warto skonsultować z neurologiem
Zaciskanie zębów bywa związane nie tylko ze stresem. Mogą je nasilać niektóre leki przeciwdepresyjne, zaburzenia snu i choroby neurologiczne. Mimowolne ruchy żuchwy mogą też być objawem dystonii oromandibularnej, którą leczy się inaczej niż typowy bruksizm. Neurolog oceni te przyczyny i dobierze dawkę toksyny.
Najczęściej zadawane pytania
Czy botoks na bruksizm działa?
Tak, zmniejsza siłę zaciskania i ból mięśni żucia. Nie usuwa przyczyny bruksizmu, dlatego łączy się go z szyną relaksacyjną.
Jak długo działa botoks w żwacze?
Zwykle 3–6 miesięcy. Efekt pojawia się po 1–2 tygodniach.
Jakie są skutki uboczne botoksu na bruksizm?
Najczęściej przejściowe osłabienie żucia, ból i siniak w miejscu wkłucia. Rzadziej asymetria uśmiechu lub zapadnięcie policzka.
Czy botoks w żwacze wyszczupla twarz?
Tak, po kilku miesiącach żwacze się zmniejszają i dolna część twarzy staje się węższa.
Co to jest broda brukowana?
To nierówna, pomarszczona skóra brody spowodowana nadmierną pracą mięśnia bródkowego. Toksynę podaje się wtedy w ten mięsień.
Zaciskasz zęby, bolą cię żwacze albo budzisz się z bólem głowy? Neurolog oceni przyczynę i zakwalifikuje do leczenia toksyną botulinową.
Zobacz leczenie bruksizmu 788 931 883